Seizoensblik

Onder de titel Seizoensblik presenteert Het Behouden Blik de 'vaste' wisselexpositie. Gemiddeld 3 tot 4 keer per jaar wordt een ander deel van de verzameling nader belicht, van verhaal voorzien en in woord en beeld aan u voorgesteld.

 

Maatschappij De Betuwe

 Maatschappij De Betuwe N.V. appelstroop

 

 

 

 

 

 

Azijn en Koffijsiroop

Al in 1830-1835 start aan de Grote Brugse Grintweg in Tiel de azijnfabriek ‘De Haas’ waar wijn- en bierazijn wordt geproduceerd. Als er in de loop van de jaren vraag ontstaat naar een vervangingsmiddel voor de dure koffie, ontstaat in 1873 de ‘Tielsche Koffiesiroop Fabriek’ van J.H. Bruynis & Compagnons. Binnen het jaar verandert de naam van het bedrijf vervolgens naar ‘Firma J.H. Bruynis & Co’, fabriek voor koffiesurrogaten. De koffijsiroop wordt gemaakt van appelen, peren, beet- en tuinwortelen. Men doet dus al ervaring op met het conserveren van vruchten. Als in 1886 de naam van het bedrijf wijzigt naar de  ‘Nederlandsche Fabriek van Verduurzaamde Vruchten J.H. Bruynis & Co’ is het vandaar nog maar een kleine stap naar de eerste vermelding van de naam ‘De Betuwe’.

 

Maatschappij De Betuwe

Die verschijnt in 1887 voor het eerst als de naam van het bedrijf wordt gewijzigd naar: ‘Nederlandsche Fabriek van Verduurzaamde Vruchten Maatschappij de Betuwe Tiel’. Deze naam blijft tot 1930 onveranderd. De heer F. Baesjou, directeur, wordt wel gezien als de grondlegger van ‘Maatschappij De Betuwe’. Op een van zijn zakenreizen naar Engeland maakt hij kennis met jam. Hij neemt het idee mee terug naar Nederland en gaat in Tiel op bescheiden wijze jam produceren. Het vele fruit wat de Betuwe rijk was en dat voornamelijk werd gebruikt voor de export, kon men nu goed gebruiken voor de eigen productie. Baesjou was zich er van bewust dat wanneer hij een nieuw product op de markt bracht dit vergezeld moest gaan van reclame. Hij zond de jam naar het Nederlandse en Zweedse hof. Verpakt in aardewerken potten van 1 Engelse pond ofwel 450 gram, afgesloten met een perkament vel. Dit resulteerde op 7 juli 1888 in het verkrijgen van het predikaat Hofleverancier van z.m. den Koning der Nederlanden.

 

In die tijd was het gebruikelijk dat de jam werd geleverd in blikken van 15 kilogram. De kruidenier schepte de jam vervolgens in een potje voor de klant. In enkele grote steden werd de jam in blik op grote handkarren gevent langs de straat. De jam kostte 8 cent per ons. In totaal heeft De Betuwe 9 handkarren gemaakt en kosten ze 120 gulden per stuk. Een enorme investering voor die tijd. Er wordt ook al volop reclame gemaakt in kranten en vakbladen.

De Betuwe Huishoudjam 1 schoorstenenDe Betuwe Huishoudjam 5 schoorstenenDe Betuwe Huishoudjam met fabriek na 1930

Op de blikken hierboven zien we het bedrijf afgebeeld ten tijde van het regentschap van Koningin Emma. Er staan ineens vijf schoorstenen op de fabriek. Een mooie manier om te laten zien dat het goed gaat met de firma. In de jaren die volgen breidt de fabriek meerdere keren uit. Grond en panden worden aangekocht. Na de Eerste Wereldoorlog neemt de concurrentie toe en probeert De Betuwe zich te onderscheiden door het gebruik van ‘prima vruchten’ en ‘prima suiker’ te benadrukken. Jam en appelstroop zijn de belangrijkste producten en met het bewijs van zuiverheid op de achterzijde van de verpakkingen weet het de consumenten te binden.

 

In de jaren ’20 stopt de productie van de koffijsiroop. Om de steeds heviger wordende concurrentie het hoofd te kunnen blijven bieden wordt gezocht naar een andere manier om reclame te kunnen maken voor de producten. Deze wordt door het reclamebureau Van Alfen gevonden in de figuur van Flipje. Vanaf 1935 siert dit mannetje de verpakkingen en prijst van harte alle producten aan. De Maatschappij de Betuwe N.V. legt deze reclame geen windeieren. Na diverse omzwervingen komt de fabriek in 1986 uiteindelijk in handen van Hero en verhuist het bedrijf naar Breda. De fabrieken in Tiel sluiten in 1993. Flipje zelf houdt ook nu nog, de gemoederen bezig. Als reclamefiguurtje staat Flipje nog altijd in de top 10 van bekendste beeldmerken van Nederland en heeft sinds 2002 zelfs een eigen museum.

De Betuwe Flipje Tiel 2Maatschappij De Betuwe N.V. prima rinsche appelstroop

Ook in de collectie van Het Behouden Blik bevinden zich een aantal bijzondere ‘flipje’ objecten die het bekijken waard zijn.

Dit Seizoensblik is te zien tot en met donderdag 14 juni 2018.

 

 

Bron:     Tiels Flipje 75, 1935-2010, PrimaMedia B.V. Tiel, 2010
                www.flipje-tiel.nl, d.d. 11 maart 2018

Het Behouden Blik
Hoofdstraat 99
9982 AC Uithuizermeeden
www.hetbehoudenblik.nl




 

 

 

 

 

met aandacht vergaard, een kijkje waard!



 vind ons leuk en blijf op de hoogte van de meest recente ontwikkelingen via:      hetbehoudenblik

 

(Naar boven)